Hasta la Vista Petro Marko

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Hasta la Vista Petro Marko

Mesazh  Nimfa prej Mon Sep 08, 2008 8:23 pm

Ėshtė romani i parė i autorit dhe mė i rėndėsishmi pėr kohėn, kur e shkroi, si nė rrafshin artistik ashtu dhe nė atė tematik. Rėndėsia e tij qėndron veēanėrisht, se lajmėroi kthesėn nė rrjedhat historike tė romanit shqiptar. Romani sjell rrėfimin e luftės nė Spanjė, ku kryesisht veprojnė personazhe nga mesi i vullnetarėve shqiptarė dhe ndėrkombėtarė. Nė tė rrėfehen betejat e shumta gjatė viteve tė kaluara nė front, tė cilat pėrshkruhen me njė gjuhė tė gjallė dhe tė papėrsėritur. Krahas ngjarjeve pėr rrjedhat e luftės, rrėfehet dhe linja e dashurisė ndėrmjet luftėtarit shqiptar Gori dhe infermieres spanjolle Anita. Ngjarja, pra, nė romanin "Hasta la vista" rrjedh nė dy binarė: rrėfimi pėr luftėn dhe rrėfimi pėr dashurinė. Nė rrėfimin e parė, shkrimtari e kuadron luftėn mes republikanėve qė u vijnė nė ndihmė vullnetarė nga mbarė bota dhe, monarkistėve tė ndihmuar nga fuqitė fashiste evropiane. Nė rrethin e tė parėve janė dhe vullnetarėt shqiptarė qė sė bashku me tė tjerėt luftonin fashizmin, qė, gjatė luftės nė Spanjė (gjysma e dytė e viteve '30) ishte forcuar dhe paralajmėronte Luftėn e Dytė Botėrore.
Anė e fuqishme e rrėfimit pėr luftėn ėshtė ndėrtimi i personazheve, shpalimi i karaktereve, i psikologjisė dhe i filozofisė sė tyre. Numri mė i madh i personazheve ėshtė nga radhėt e vullnetarėve shqiptarė, nė mesin e tė cilėve ishin personalitete tė shquara tė kohės si Skėnder Luarasi, Asim Vokshi, Mehmet Shehu, Xhemal Kada, vetė Petro Marko etj. Kėta dhe personazhet e sajuara pėrmes imagjinatės, autori do t'i sprovojė nė rrethanat e luftės. Dhe njė sprovė do tė jetė e rreptė: tė ballafaquar shpesh sy mė sy me vdekjen, ata hapen plotėsisht para tė tjerėve, pa mundur tė fshehin asgjė. Dhe pikėrisht nė kėtė faqe tė artit tė vet tregimtar, Petro Marko do ta bėjė shmangien e parė nga shablloni i doktrinės zyrtare: edhe pse grupi i vullnetarėve tė luftės mendohej tė ishte pjesė e mė tė zgjedhurve tė mjedisit dhe tė kohės shqiptare, tė vėnė pėrballė rrezikut tė vdekjes, jo tė gjithė do ta pėrballojnė atė njėsoj. Nė mesin e tyre, prandaj, do tė vėrehet ndonjė luhatje qė, nėn presionin e frikės, do tė manifestohet si ikje, si fshehje, si dezertim. Pra, Petro Markoja, edhe brenda rrethit tė personazheve tė zgjedhura pėr kauzėn pozitive mbarėnjerėzore, do tė dallojė dobėsi, cene dhe anė tė shėmtuara mes tyre.
Nė linjėn e dytė, nė rrėfimin e dashurisė mes Gorit dhe Anitės, autori arrin efekte nga mė tė shėnuarat nė artikulimin artistik. Dashuria mes tyre, nė kėtė rast, ėshtė vendosur nė njė kontekst ngjarjesh tė veēanta, tė jashtėzakonshme. Lufta jepet e pranishme kudo e nė ēdo ēast, si shpėrthim gjylesh topi apo granate, aty rrotull e nėpėr kėmbė, e parashikueshme dhe e paparashikueshme njėherazi, ėshtė pikėrisht ajo qė pėrcakton rrjedhėn e ngjarjeve tė ditės, tė ēastit. Nė kuadėr tė kėsaj vetėdijeje dhe nėnvetėdijeje lindja e dashurisė mes Gorit luftėtar dhe Anitės infermiere, do tė ketė njė tjetėr shije, tjetėr intensitet dhe forcė emozionale Anita, gjimnazistja e bukur spanjolle, nė rolin e infermieres, nė njė kamp tė improvizuar qė vlon nga rrėmuja e luftės dhe lodhja pėr t'u ndihmuar tė plagosurve nga fronti, befasisht do tė ndeshė shikimin e njė tė plagosuri tė ri. Ky luftėtar rreth tė njėzetave, kaēurrel e me njė bukuri apolonike, prej nga tė ketė ardhur vallė pėr tė luftuar, pėr tė vdekur nė Spanjė, pėr Spanjėn? Kėshtu e pėrjeton Anita takimin e parė me ata sy, duke e pėrfytyruar Gorin, si njė krijesė jashtėtokėsore, mitologjike. Dashuria midis tyre, e ngjizur dhe e ndezur nė kėto rrethana do tė jetė po ashtu, e pėrmasave tė jashtėzakonshme. Edhe kjo ishte e veēanta qė sillte Petro Marko nė temėn e dashurisė nė romanin shqiptar tė asaj kohe.

_________________


.*“Ø )
ø.•“ø.•“Ø) ø.•*Ø)
(ø.•“ (ø.•“ .•“ : (“ø.•*“Æ`*•-->>>> …
˜"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"°••ŗ°"˜Øؘ"° ••ŗ˜

Nimfa
Administator
Administator

Numri i postimeve : 4292
Age : 56
Registration date : 27/05/2008

Shiko profilin e anėtarit http://radio.allgoo.net/portal.htm

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Hasta la Vista Petro Marko

Mesazh  Nimfa prej Mon Sep 08, 2008 8:24 pm

Hasta la Vista (fragment)
TAKIMI I GORIT ME ANITĖN:
Aeroplani ra mbi ullinjtė. I digjeshin krahėt. Tė tjerėt u larguan, se pothuaj gjithė vagonat u bėnė shkrumb e hi. Njė tėrkuzė e gjatė vagonash ishin katandisur skelete hekuri nė zjarr. Disa ishin tė pėrmbysura dhe akoma lėshonin zjarr e tym.
Ata qė duallėn nga aeroplani, kėrkuan tė shpėtonin, po u zunė. Ishin tre hitierianė tė divizionit "Kondor" dhe njė frankist. Garibaldinėt i zunė, i lidhėn dhe i shikonin me zemėrim.
-E ēmi mbani gjallė, -thirri dikush. - Hidhini n'atė zjarr qė ndezėn vetė! Brigantėt!
Njė tjetėr u afrua dhe nxori revolen t'i vriste, po dora e tij u ndal nga Ramizi.
Kėta janė robėr lufte! Do tė dėrgohen te shokėt e tyre! Mos i ngini! Po i ngau njeri...
Fjalėn e Ramizit e preu Alvarezi.
- I ēarmatosni mirė dhe i shpini nė shtabin e brigadės, aty pas ullinjve. ju tė tjerėt ndihmoni shokėt!...
- ē'mė rrini kėshtu sikur shikoni ndonjė Sfaqje!
- Plumbin qenve! Plumbin - u dėgjua pėrsėri nga mesi i ushtarėve.
- Dėgjoni thirri me zė tė prerė komisari Alvarez - po i ngau njeri, plumbin ka. Shpejt, sikush nė kompaninė e tij...
Kishte nga ata kurreshtarė qė deshėn tė shikonin ē'fytyrė kishin bishat qė bombardonin ditė e natė Spanjėn republikane. S'lanė shtėpi e fshat, stacion e qytet pa bėrė shkrumb e hi. Mirė! Ata sipas ligjeve tė luftės sė tyre tė padrejtė, mund t'i sulmonin trenat e luftės e t'i shkatėrronin siē bėnė tani! Po kush i lajmėroi? Kush e dėrgoi lajmin se ky tren ishte i brigadės sė 12-tė? Eh, luftė o luftė!
- Mor po kėta qėnkan simpatikė! - tha njeri. -janė tė rinj. Pa shikoi! Flokėverdhė, bukuroshė! Pa shiko frankistin! Njė moreno, tėrheqės pėr vajzat, qė ē'ke me tė...
- Derrat! - thirri njė tjetėr.

_________________


.*“Ø )
ø.•“ø.•“Ø) ø.•*Ø)
(ø.•“ (ø.•“ .•“ : (“ø.•*“Æ`*•-->>>> …
˜"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"°••ŗ°"˜Øؘ"° ••ŗ˜

Nimfa
Administator
Administator

Numri i postimeve : 4292
Age : 56
Registration date : 27/05/2008

Shiko profilin e anėtarit http://radio.allgoo.net/portal.htm

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Hasta la Vista Petro Marko

Mesazh  Nimfa prej Mon Sep 08, 2008 8:25 pm

Qėnt e qėnit! - ia priti njė tjetėr.
- Tė katėr robėrit, shkonin kryelartė. Bile ndezėn dhe cigaren. Flisnin midis tyre... dhe siē dukej, atė qė ato po bėnin, e bėnin pėr Fuhrerin qė i kish verbuar dhe ndėrsyer.. Kush e di! Pa tjetėr do tė vinin nė vete ndonjė ditė, po tė shpėtonin nga ky zjarr qė ndezėn ata me urdhėrin e pėrėndisė sė tyre.
Agimi, si nga hera, vazhdonte tė derdhte dritėn e argjendė nga lindja ku shtrihej deti Mesdhe. Pastaj njė valė resh tė kuqe u dalluan nė horizontin e hapur! Eh, ē'agim! Sa keq pėr Gorin qė s'e pa kėtė agim! I kishin folur pėr agimet e kuqėrreme tė Spanjės sė bukur. Po ja qė s'pati fat ta shikonte kėtė agim vjeshte. Ish i shtrirė, aty rrėzė njė ulliri, i rrethuar nga shokėt. Asimi nuk fliste. Prisnin doktorin, qė mjekonte ata qė ishin tė plagosur mė rėndė.
Kush e di sa shokė tė rinj si Gori, qė kapėrcyen kufi e dete, pėr tė ardhur gjer kėtu, u vranė tani, pa ja shkrepur asnjėherė, pa shfryrė asnjė herė zemėrimin dhe urrejtjen e tyre kundėr fashizmit!
-Ka patur dhe mė keq, - mendonte Asimi. - Ka patur shokė qė u vranė pa shkelur fare nė tokėn spanjolle. Bllokada e turpshme dhe barbare e kapitalit internacional me fashizmin si xhandar, kush e di sa e sa shokė ka vrarė nė det e nė stere...
Gori geli sytė! Herėn e parė nuk mundi tė pėrmblidhej e tė kuptonte se ku ish. Po kur pa pranė fytyrat e dashura tė Asimit e tė Xhemalit, tė Ramizit e tė Dragushit, tė Fatosit e tė Arxhelit e tė shumė garibaldinėve tė tjerė, e kuptoi se po i linte pėrjetė. Mbylli prapė sytė dhe lotėt i rodhėn pa dashur.
Nė kėto ēaste tė mallėngjyera, Vjen xha Kola, i cili, sa dėgjoi plasjet e para, kish kėcyer pėrjashta dhe kish marė frymė tutje kanalit. Ishte mbledhur kruspull nė njė guvė ulliri, kishte mbyllur sytė dhe qėndroi aty gjersa pushoi zjarri dhe rrėmuja. Kur ra agimi, atėherė u kujtua pėr armėt dhe sidomos pėr ēantėn, ku mbante gjėra tė vlefshme, siē thoshte ai, dhe nuk linte njeri t'ia prekte... Pėr kėtė i vinte plasja dhe ish enduar shumė qė s'mori tė paktėn ēantėn e vogėl. "Po lėkura qėnka mė e dhėmbshur se floriri!" - kur shikonte lemerinė qė ish bėrė.
- Ka vdekur njeri nga tanėt? - pyeti , kur pa shokėt rreth Gorit.
- Po ti ē'u bėre? - pyeti Ramizi. - Nga bridhje! Ne kujtuam se... re dėshmor!
- Mortja nuk merr. shtoi Xhemali.
Ra buria! Tė gjithė tė mblidheshin nė kompanitė e tyre.
Gori e dėgjoi. ēeli sytė dhe bėri tė ngrihej.
-Mos lėviz! - e porositi Ramizi, - ja tani vjen doktori. Dhe me tė vėrtetė erdhi doktori me infermierėt. E zbuloi. I pa mirė kokėn, trupin e kėmbėt! I lidhi kryet, krahun dhe tėrė gjoksin dhe porositi infermierėt ta shpinin n'ambulancėn qė u ngrit tej kanalit.
Komandanti i brigadės dhe komisari qė erdhėn aty, pyetėn doktorin dhe ky u tha se s'ka rrezik - frakturė dhe tronditje.

_________________


.*“Ø )
ø.•“ø.•“Ø) ø.•*Ø)
(ø.•“ (ø.•“ .•“ : (“ø.•*“Æ`*•-->>>> …
˜"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"°••ŗ°"˜Øؘ"° ••ŗ˜

Nimfa
Administator
Administator

Numri i postimeve : 4292
Age : 56
Registration date : 27/05/2008

Shiko profilin e anėtarit http://radio.allgoo.net/portal.htm

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Hasta la Vista Petro Marko

Mesazh  Nimfa prej Mon Sep 08, 2008 8:24 pm

-Shoku shqiptar! Kur tė shėrohesh tė presim nė brigadė, - i tha komisari, dhe e pėrkėdheli duke i lėmuar flokėt. -ju garibaldinėt e Shqipėrisė, pėrshėndetuni me shokun se po nisemi.
Gorin e vunė mbi vig. Ai nuk i ēelte sytė nga turpi se i ishin mbytur nė lotė.
-Gori! - i tha Asimi. - Ne po ndahemi, se brigada niset. Erdhi treni. Tė presim! - dhe e puthi. E puthi dhe u largua, se njė nyje i u bė nė fyt.
Tė gjithė e pėrqafonin. Po Gori nuk i ēilte sytė tė shikonte shokėt, vėllezėrit pėr tė cilėt krenohej jo vetėm ai, po krenoheshin tėrė shqiptarėt antifashistė. S'kishte fuqi tė thoshte njė fjalė, vetėm njė fjalė: "Luftoni dhe pėr mua!" Kur nuk i dėgjoi mė, kur ndjeu se infermierėt e kishin ngritur, ēeli sytė dhe pa se po e shpinin nė drejtim tė kundėrt nga ai i shokėve qė duke u larguar, kthenin kokėn pas dhe i tundnin dorėn duke e pėrshėndetur.
................... ................... ................... .
Fishkėllima e trenit ngrinte peshė mė tepėr zemrat e ndezura tė garibaldinėve, qė lanė shumė tė vrarė dhe tė plagosur. Po kėnga gjėmoi.
Kėtej autoambulancat mbartnin tė plagosurit. Ata qė ishin me plagė tė rėnda i shtruan aty pranė nė njė shtėpi fshatari, kurse Gorin e shtrinė nė njė shtrat tė autoambulancės. Nė shtratin tjetėr ishte njė shok italian qė rrėnkonte thellė. Pranė Gorit rrinte njė infermiere e re, e cila i lėmonte ballin. Gori mbylli sytė dhe s'dinte ē'tė mendonte. I vinte turp... ēahu dhƃĀš tė futem! Si? I shtrirė dhe i lidhur nė kėmbė, kurse brigada shkoi nė Aragonė! ēfat i keq! Po kjo vajzė! Sa e mirė! Sa e dashur!
Ajo i foli nė njė gjuhė qė Gori s'mori vesh. Pastaj i foli me gjuhėn e ėmbėl spanjolle. Gori, qė dinte mirė italishten, e kuptonte spanjishten.
Befas maqina u ndal! Si njė britmė e vetme gjėmuan thirrjet e tė plagosurve. Dyert pėrnjėherė u ēelėn dhe infermierėt rrėmbyen vigjėt me tė plagosur dhe vrapuan nėn ullinjtė. Aeroplanėt fashistė fluturuan shumė ulėt. Gjėmimi i tyre bėnte tė dridhej dhe dheu! Pėr pak ēaste toka u drodh dhe aty pranė nė Alkala de ēis shtėllunga tymi u ngritėn pėrpjetė si uji i detit nga plasja e bombave tė mėdha. Gori pa dritėn e tokės spaniolle. Sa dritė ka qielli dhe deti i Spanjės! Kudo qė tė hidhje sytė shikoje pyje me portokalle! Pyje me ullinj! Dhe ja, aty pranė, deti ish i shqetėsuar dhe era kafshonte valėt duke zbardhur dhėmbėt si njė qen i egėrsuar. Infermierja, qė i rrinte Gorit mbi kokė si njė pulė qė mbronte zogjtė e saj nga ndonjė skifter, Kristina, siē e quanin infermieren suedeze, e ruante tė plagosurin nga aeroplanat.
- Janė shumė ēnjerėzorė! Edhe autoambulancat i sulmojnė! Sa herė na kanė mitraluar!
Doktori qė shoqėronte kollonėn vizitoi edhe Gorin. E gjeti mirė, mė tė qetė.
- Jemi fqinjė! - i tha.
- Nga jini ju? - e pyeti Gori.
- Jam bullgar! Dr. Klimgev! Ti je shqiptar, apo jo?
- Po! jam shqiptar!

_________________


.*“Ø )
ø.•“ø.•“Ø) ø.•*Ø)
(ø.•“ (ø.•“ .•“ : (“ø.•*“Æ`*•-->>>> …
˜"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"°••ŗ°"˜Øؘ"° ••ŗ˜

Nimfa
Administator
Administator

Numri i postimeve : 4292
Age : 56
Registration date : 27/05/2008

Shiko profilin e anėtarit http://radio.allgoo.net/portal.htm

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Hasta la Vista Petro Marko

Mesazh  Nimfa prej Mon Sep 08, 2008 8:25 pm

- Aty nė spital, do tė gjesh dhe njė infermiere shqiptare. Ėshtė njė shoqe e mirė.
Nė rrugėn e bukur, qė pėrshkon bregun e detit Mesdhe, rrugė plot pemė dhe vreshta, plot vila dhe fshatra tė bukura, tani pėrsėri nisėn tė lėviznin maqinat: kamionė me ushtarė e me mall, vetura, autobuzė, motoēikleta, biēikleta qerre - ē'lėvizje e madhe pėr nė Castellon de la Plana! Maqina tė mbuluara me giethe, me dega: si duken sė largu! Si njė kopėsht lėvizės!
Shumė maqina ndalen dhe vizitojnė tė plagosurit. Edhe Gorin e vizitojnė, i buzėqeshin, i urojnė shėndet. Dhe Gori u buzėqesh me zor, se ndjen dhembie tė madhe nė gjoks e nė brinjėt dhe nė majė tė kokės. Ah, kjo erė e bendeve e mbyti fare! S'e duron dot! Sikur infermiera tė mos ishte infermiere, po infermier, do tė thėrriste njė herė e shumė herė: "Nėnė! Moj nėnė!", po kishte turp nga ata dy sy tė kaltėrt tė shoqes suedeze qė e shikonin me atė ėmbėlsi qė e shikonte edhe qielli i Spanjės. Shtrėngonte dhėmbėt dhe... ja para tij, pa dy sy, dy sy spanjollė, qė kurrė s'do t'i harronte.
Njė kolonel francez, burrė i shkuar nga mosha, me flokė tė drejtė e t'ergjėntė, me mustaqe tė shkurtėra si furcė e fortė, me dhėmbė tė florinjtė, me beretėn baske bojėhiri, u afrua dhe pyeti:
- Franse?
- Jo Shqiptar! - i tha infermiera -
- Shqiptar? Shqiptar?! Sans blague! (Fr.: Pa shaka: Vėrtet) Sa mirė! Trim shqiptar, e? Si je, mon petit? (Fr.: biri im) Si je, mon petit? - dhe u afrua, i vuri dorėn nė ballė dhe i tha diēka frėngjisht. E puthi me dashuri. Vajza qė e shoqėronte, e shikonte nė thellėsitė e syve, sikur kėrkonte tė kridhej brėnda nė sytė jeshil tė Gorit, i cili ndjeu njė diēka qė s'e kish ndjerė kurrė gjer ahere. Koloneli e pėrshėndeti, kapi vajzėn nga krahu dhe u largua, kurse e reia, duke e shikuar akoma, po me atė mėnyrė tė ēuditėshme, u kthye i pėrkėdheli flokėt, u ngritė duke e parė nė sy si i hutuar, sikur deshi t'i thosh diēka... i hodhi njė degė ulliri qė mbante nė dorė dhe u largua duke e hequr prej kolonelit dhe duke i thėnė Gorit:
- Hasta la vista! (Sp.: mirupafshim)
Gori lėvizi pakėz, e shikoi mė mirė, kur ajo largohej. Infermierja tha:
-Buena chiquita! Muy guapa! (Sp.: Vajzė e mirė! Shumė e bukur)
Gori s'foli gjersa e vunė prapė nė autoambulancė. Maqina ecte nė rrugėn e asfaltuar drejt Murcias. Infermierja, me sjelljen e saj shumė tė dashur, nuk ia hoqi degėn e ullirit. Gori si i truar e kish pyetur:
- Mua mė tha: "Hasta la vista?"
- Po! Tė tha me zemėr spanjolle "hasta la vista!" dhe tė uroj ta rishikosh. Tė fali dhe kėtė degė ulliri.

_________________


.*“Ø )
ø.•“ø.•“Ø) ø.•*Ø)
(ø.•“ (ø.•“ .•“ : (“ø.•*“Æ`*•-->>>> …
˜"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"ŗ••ŗ°"˜Øؘ"°••ŗ°"˜Øؘ"° ••ŗ˜

Nimfa
Administator
Administator

Numri i postimeve : 4292
Age : 56
Registration date : 27/05/2008

Shiko profilin e anėtarit http://radio.allgoo.net/portal.htm

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Hasta la Vista Petro Marko

Mesazh  Sponsored content Today at 5:34 pm


Sponsored content


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi